Hangi Tür Enfeksiyonlar Kansere Yol Açabilir? 

Hangi Tür Enfeksiyonlar Kansere Yol Açabilir? 

Bazı virüsler ve bakteriler, vücutta kronik enfeksiyonlara veya genetik değişikliklere neden olarak kanser riskini artırabilirler. Bu tür enfeksiyonlara kanserojen enfeksiyonlar denir. Dünya Sağlık Örgütü'ne (DSÖ) göre, dünya genelindeki kanser vakalarının yaklaşık %15-20'si enfeksiyonlarla ilişkilidir.

Kansere Yol Açabilen Başlıca Enfeksiyonlar:

1. İnsan Papilloma Virüsü (HPV):

   • Rahim ağzı kanserinin neredeyse tüm vakalarına neden olur. Ayrıca anal kanser, ağız ve boğaz (orofaringeal) kanserleri, vajina, vulva ve penis kanserlerinin de önemli bir nedenidir.

   • HPV'nin yüksek riskli tipleri, enfekte hücrelerde DNA'ya entegre olarak, hücre büyümesini kontrol eden genleri etkiler ve anormal hücre çoğalmasına yol açar.

   • HPV aşısı, enfeksiyonu önleyerek ilgili kanserlerin riskini önemli ölçüde azaltır. Düzenli rahim ağzı taramaları (Pap smear) da erken teşhis için kritiktir.

2. Hepatit B Virüsü (HBV) ve Hepatit C Virüsü (HCV):

   • Kronik HBV ve HCV enfeksiyonları, karaciğer kanserinin (hepatosellüler karsinom) en önemli nedenlerindendir.

   • Virüsler, karaciğerde kronik iltihaplanmaya, hücre hasarına ve zamanla siroz ve kansere yol açan genetik değişikliklere neden olur.

   • Hepatit B için aşı mevcuttur ve bulaşmayı önleyerek karaciğer kanseri riskini azaltır. Hepatit C için etkili antiviral tedaviler mevcuttur ve enfeksiyonun ortadan kaldırılması kanser riskini azaltır.

3. Helicobacter pylori (H. pylori) Bakterisi:

   • Mide kanseri (özellikle mide adenokarsinomu) ve mide lenfoması (MALT lenfoma).

   • H. pylori, midede kronik iltihaplanmaya (gastrit), ülserlere ve zamanla hücrelerde kansere yol açabilecek değişikliklere neden olur.

   • H. pylori enfeksiyonu antibiyotiklerle tedavi edilebilir. Enfeksiyonun erken teşhisi ve tedavisi, mide kanseri riskini azaltabilir.

4. Epstein-Barr Virüsü (EBV):

   • Burkitt lenfoma, Hodgkin lenfoma, nazofaringeal kanser (burun ve boğazın arka kısmı) ve bazı mide kanseri türleri.

   • EBV, enfekte ettiği B hücrelerinde genetik değişikliklere neden olarak kontrolsüz büyümeyi tetikleyebilir.

5. İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü (HIV):

   • HIV, doğrudan kansere neden olmasa da, bağışıklık sistemini zayıflatarak vücudun kanser hücreleriyle savaşma yeteneğini azaltır. Bu durum, Kaposi sarkomu, non-Hodgkin lenfoma ve rahim ağzı kanseri gibi bazı kanser türlerinin riskini artırır.

6. Human Herpesvirüs 8 (HHV-8) / Kaposi Sarkomu İlişkili Herpesvirüs (KSHV):

   • Kaposi sarkomu (özellikle HIV/AIDS hastalarında), primer efüzyon lenfoması.

7. Merkel Hücre Poliomavirüsü (MCPyV):

   • Merkel hücreli karsinom (nadir ve agresif bir cilt kanseri).

Bu kanserojen enfeksiyonların farkında olmak, önleme stratejileri (aşılar, hijyen, güvenli cinsel ilişkiler) ve erken tedavi yöntemleri aracılığıyla kanser riskini azaltmada kritik bir rol oynar. Bu nedenle, düzenli sağlık kontrolleri ve riskli enfeksiyonlara karşı önlem almak önemlidir.